Η σημαντική, ιστορική παρουσία της κάνναβης στην Κύπρο.

Μπορεί η κάνναβη να κάνει και στην Κύπρο, τα πρώτα της βήματα σαν μία «νέα καλλιέργεια», τόσο στον τομέα της βιομηχανικής, όσο και στον τομέα της φαρμακευτικής, στην πραγματικότητα όμως, η κάνναβη, όχι μόνο υπήρχε από παλιά, αλλά δεν έφυγε ποτέ. Τα στοιχεία που το αποδεικνύουν είναι πολλά, εδώ όμως θα παρουσιάσουμε, τα πιο σημαντικά από αυτά.

Ο Άγιος Κάνναβος

Στο προηγούμενο άρθρο μας, για την διαχρονική παρουσία αυτού του, τόσο παρεξηγημένου φυτού στον Ελλαδικό χώρο, αναφερθήκαμε και στον Άγιο Κάνναβο, το παλαιότερο στοιχείο που έχουμε για την Κύπρο. Δεν γνωρίζουμε πότε ξεκίνησε η καλλιέργεια και η επεξεργασία του φυτού, για αυτό που σήμερα ονομάζουμε «βιομηχανική χρήση», γνωρίζουμε όμως ότι υπήρχε και ήταν εκτεταμένη, όπως θα δούμε πιο κάτω. Αυτόπου έχει σημασία όμως, είναι ότι η χρήση της πρέπει να ήταν ήδη διαδεδομένη τον 4 ο μ.Χ. αιώνα, για αυτό πήρε αυτή την ονομασία.

Ας δούμε όμως εδώ πιο αναλυτικά μερικές πληροφορίες για τον Άγιο Κάνναβο και το πώς έφθασε στο νησί. Πρόκειται για ένα κειμήλιο που φυλάσσεται στην μονή του Τιμίου Σταρυού της Ομοδούς και κάθε χρόνο, στις 15 Σεπτεμβρίου εκτίθεται για προσκύνημα. 

«Είναι ένας ξύλινος Σταυρός με αργυρεπίχρυσο κάλυμμα, που είναι τοποθετημένος σε ειδικό κουβούκλιο στο τέμπλο του ναού. Την επιφάνεια του κοσμούν διάφορες παραστάσεις από τη ζωή του Χριστού. Στα τέσσερα άκρα του Σταυρού είναι οι τέσσερις Ευαγγελιστές. Στο κέντρο του Σταυρού, μέσα σε χώρο που προφυλάσσεται με χρυσή θυρίδα που ανοιγοκλείει βρίσκεται ο ΑΓΙΟΣ ΚΑΝΝΑΒΟΣ που ονομάζεται και ΑΓΙΟ ΣΧΟΙΝΙΟ. Είναι ένα κομμάτι από εκείνο το σχοινί που οι Ρωμαίοι έδεσαν τον Χριστό πάνω στο Σταυρό και είναι το μοναδικό που σώζεται στο κόσμο», αναφέρει η ιστοσελίδα της κοινότητας και συνεχίζει: «σύμφωνα με την παράδοση το Μοναστήρι, ιδρύθηκε πριν από την άφιξη της Αγίας Ελένης στη Κύπρο το 327 μ.χ. Το πότε ακριβώς ιδρύθηκε είναι άγνωστο. Ίσως να προϋπήρχε από το χωριό και το Όμοδος να ιδρύθηκε γύρω από το Μοναστήρι αργότερα.

Διάφοροι ιστορικοί της Κύπρου όπως ο Νεόφυτος Ροδινός, ο Ρώσος μοναχός περιηγητής Μπάρσκυ, ο Αρχιμανδρίτης Κυπριανός κ.α. αναφέρονται στην επίσκεψη της Αγίας Ελένης στην Κύπρο και στο γεγονός ότι άφησε στο Μοναστήρι κομμάτι από το Άγιο Σχοινί».

Το χωριό Καννάφια της Λευκωσίας

Γνωρίζουμε ότι, όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, η κάνναβη στην αρχή, εισαγόταν από άλλες, ανατολικότερες περιοχές. Είναι προφανές όμως ότι, το εύρος της χρήσης της στην καθημερινή ζωή , επέβαλλε την επιτόπια καλλιέργεια και μεταποίηση της, άλλωστε, η λεκάνη της Μεσογείου, είναι ιδανική για αυτήν την δραστηριότητα.

Γνωρίζουμε ότι η καλλιέργεια της, υπήρξε σε διάφορες περιοχές του νησιού, σε ένα μέρος όμως, αποτέλεσε μάλλον την κύρια δραστηριότητα, για αυτό πήρε και την ονομασία του από το φυτό. Πρόκειται για τα Καννάβια της Επαρχίας Λευκωσίας και την προέλευση της ονομασίας, επιβεβαιώνει και η ιστοσελίδα της κοινότητας.

«Το όνομα του χωριού συνδέεται με το φυτό «καννάβιν» που, σύμφωνα με τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια,  τα παλιά χρόνια καλλιεργείτο εκτεταμένα στο χωριό. Αξίζει να αναφερθεί πως στην κυπριακή διάλεκτο το χωριό λέγεται «Καννάβκια». 


Η Φλαούνα, μία παραδοσιακή πίτα, με κανναβόσπορο

Μπορεί εδώ και τον υπόλοιπο κόσμο να αναγνωρίζονται σιγά σιγά τα διατροφικά  οφέλη του κανναβόσπορου, όμως την Κύπρο, προφανώς, τα γνωρίζουν από παλιά.

Εάν επισκεφθείτε το νησί, κυρίως την περίοδο  του Πάσχα, μπορείτε να δοκιμάσετε μία παραδοσιακή πίτα, την Φλαούνα . Σε αρκετές περιοχές του νησιού και κυρίως στην περιοχή της Πάφου,  πασπαλίζονται με σπόρους ήμερης κάνναβης ή αλλιώς Καναούρι όπως το λένε οι ντόπιοι. Είναι πραγματικά, πεντανόστιμη.

                                         ----------------------------

Η μακρόχρονη παρουσία του φυτού στο νησί, εγγυάται την επιτυχία της επιστροφής της καλλιέργειας της, εάν αντιμετωπιστεί χωρίς τα φοβικά σύνδρομα που έχει φορτωθεί το φυτό, μετά από δεκαετίες απαγόρευσης και δαιμονοποίησης. Ειδικά στην Κύπρο, με ένα ιερό κειμήλιο, ένα τοπωνύμιο και μία παραδοσιακή πίτα που καταναλώνεται ευρέως, αυτές οι φοβίες δεν θα έπρεπε να υπάρχουν, αντιθέτως, μπορούν να αξιοποιηθούν, ώστε να δώσουν μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία στα προϊόντα κάνναβης που θα παράγονται στο νησί.

Παραφράζοντας μία γνωστή φράση που αναφέρεται σε άλλο, γειτονικό Ελληνικό, θα λέγαμε: «Ιδού η Κύπρος, ιδού και το πήδημα».

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις